Punkty kontrolne
Krótka charakterystyka miejsca
1.
Schronisko PTTK na Przysłopie pod Baranią Górą
Barania Góra (1220 m n.p.m.) – woj. śląskie, w partiach podszczytowych bierze swój początek Czarna Wisełka, Biała Wisełka, Potok Wątrobny, których wody łączą się w Zbiorniku Czarne stąd płynie już rzeka Wisła.
2.
Wisła – Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego
Wisła – woj. śląskie, pierwsze miasto na drodze rzeki, jej imienniczka. Miejscowość wypoczynkowo-wczasowa w Beskidzie Śląskim. Istnieje od poł. XVII w., jako lotnisko i uzdrowisko odkryta została w XIX–XX w. przez Bogumiła Hoffa i Juliana Ochorowicza. Jest niezmiennie odwiedzane przez turystów. W okolicach szereg rezerwatów przyrody ożywionej. W mieście zabytkowe drewniane chałupy, pałac myśliwski Habsburgów, Zameczek Prezydenta RP, nowoczesna skocznia narciarska im. Adama Małysza.
3.
Ustroń-Zdrój – Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa
Ustroń Zdrój – woj. śląskie, miasto u stóp Czantorii (994 m n.p.m.) w Beskidzie Śląskim, uzdrowisko wczasowe. Miejscowość znana od XIV w., większy rozwój przynosi XVIII w. Okolice miasta to piękne górskie krajobrazy z lasami bukowo- świerkowymi, liczne domy wczasowe, szlaki turystyczne, wyciągi narciarskie i krzesełkowe. Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa im. Jana Jarockiego.
4.
Skoczów – Muzeum im. Gustawa Morcinka
Skoczów – woj. śląskie, miasto z początku XIV w., barokowy ratusz z końca XVII w., barokowy kościół p.w. śś. Piotra i Pawła, kościół szpitalny z XVI w., kościół ewangelicki z poł. XIX w., domy mieszczańskie z XVIII–XIX w., dwa muzea.
5.
Wisła Mała – kościół parafialny
Wisła Mała – drewniany kościół św. Jakuba Starszego z XVIII w. z sobotami.
6.
Goczałkowice-Zdrój
Goczałkowice-Zdrój – woj. śląskie w obrębie m. Pszczyny, uzdrowisko – solanka i bromowo-jodowa, borowiny. Zbiornik retencyjny na Wiśle, zapora ziemna, pow. 3200 ha, poj. 168 m/n m³, głęb. 12 m, wys. zwierciadła wody 257 m n.p.m.
7.
Grzawa – kościół parafialny
Grzawa – woj. śląskie, drewniany kościół parafialny z pocz. XVIII w. p.w. św. Leonarda, drewniane domy i ośmioboczne stodoły z XIX w.
8.
Oświęcim – hitlerowski obóz koncentracyjny Auschwitz
Oświęcim – woj. małopolskie, miasto u ujścia rzeki Soły do Wisły, o rodowodzie z XII w., stare miasto piastowskie, tragiczna historia z poł. XX w. związane z założeniem tu przez hitlerowców największego za ziemiach polskich obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, w którym męczeńską śmiercią zginął milion ludzi. Obóz wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
9.
Zator – kościół śś. Wojciecha
i Jerzego
Zator – woj. małopolskie, miasto o rodowodzie z XIII w., zamek gotycki – wielokrotnie przebudowany z parkiem, typu krajobrazowego, gotycki kościół śś. Wojciecha i Jerzego z XIV w. – przebudowany z bogatym wyposażeniem.
10.
Tyniec – klasztor Benedyktynów
Tyniec – woj. małopolskie, zespół klasztory Benedyktynów.
11.
Kraków – Zamek Królewski
na Wawelu
Kraków – woj. małopolskie, miasto wojewódzkie, pierwsze ślady osadnictwa sięgają paleolitu, zalążki miasta VIII–IX w., biskupstwo w X w., stolica Polski do pocz. XVII w., pierwszy polski uniwersytet XIV w., szereg wyższych uczelni, przemysł lekki i ciężki. Miasto wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
12.
Kraków-Nowa Huta
zespół klasztorny
oo. Cystersów, ul. Klasztorna
Nowa Huta – Mogiła: zespół klasztorny oo. Cystersów – kościół Wniebowzięcia Matki Bożej i św. Wojciecha.
13.
Niepołomice – zamek
Niepołomice – woj. małopolskie, miasto o rodowodzie z XIV w., kościół z XIV w., renesansowy zamek z XIV w., Kopiec Grunwaldzki z 1910 r., Muzeum Niepołomickie w Zamku Królewskim.
14.
Hebdów – zespół klasztorny
Hebdów – woj. małopolskie, kościół Wniebowzięcia NMP, wczesnogotycki rozbudowany w okresie baroku; zespół klasztorny norbertanów, obecnie pijarów, trójskrzydłowy z XVII w.
15.
Przemyków – kościół św. Katarzyny
Przemyków – woj. małopolskie, późnogotycki kościół św. Katarzyny (1451–1464), nawy boczne z 2 poł. XVI w.
16.
Opatowiec – kościół św. Jakuba
Opatowiec – niegdyś miasto, na wysokim brzegu Wisły, na wprost ujście Dunajca, na dawnym szlaku handlowym Śląsk – Ruś, kościół św. Jakuba.
17.
Nowy Korczyn – kościół św. Stanisława Biskupa
Nowy Korczyn – woj. świętokrzyskie, wieś o rodowodzie z XII w., liczne zabytki architektury sakralnej i świeckiej, na cmentarzu mogiły powstańców styczniowych i ofiar egzekucji z okresu okupacji hitlerowskiej, przeprawa promowa.
18.
Szczucin – Muzeum Historii Drogownictwa
Szczucin – woj. podkarpackie, wieś o rodowodzie z XVIII w., na prawym brzegu Wisły, zabudowa typu miejskiego, park podworski z pomnikowymi dębami.
19.
Pacanów – Europejskie Centrum Bajek
Pacanów – Europejskie Centrum Bajek.
20.
Baranów Sandomierski – zamek
Baranów Sandomierski – woj. podkarpackie, miasto prywatne, rodowód z XIV w., zamek w stylu manierystycznym Rafała Leszczyńskiego z XVI w.
21.
Tarnobrzeg – kościół NMP
Tarnobrzeg – woj. podkarpackie, miasto o rodowodzie z XVI w, w 1918–1919 Republika Tarnobrzeska, znaczny rozwój miasta po II wojnie światowej (przemysł siarkowy).
22.
Sandomierz – Muzeum Diecezjalne w tzw. Domu Długosza
Sandomierz – woj. świętokrzyskie, miasto o rodowodzie z XI w., wielokrotnie niszczone w czasie najazdów Tatarów, Litwinów, Szwedów. Liczne budynki gotyckie, renesansowe, barokowe. Lochy – podziemna trasa turystyczna, wąwozy, muzea.
23.
Zawichost – jeden z kościołów
Zawichost – woj. świętokrzyskie, miasto – dawna osada targowa i gród z XI w., wielokrotnie niszczony przez Tatarów, Litwinów, Szwedów. Wśród zabytków budynki gotycko-barokowe. Dziś stąd każdego dnia nadawany jest komunikat w radio o poziomie wody w polskich rzekach. Kościół św. Jana Chrzciciela, kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Trójcy.
24.
Annopol – kościół parafialny
Annopol – woj. lubelskie, wieś o rodowodzie z XVIII w., zespół kościoła parafialnego śś. Joachima i Anny: drewniany kościół z XVIII w. i kościół murowany z XX w., most przez Wisłę.
25.
Piotrawin – kościół
Piotrawin – kościół gotycki (1410–1441), miejsce cudu św. Stanisława Biskupa.
26.
Kazimierz Dolny – Muzeum Sztuki Złotniczej
Kazimierz Dolny – woj. lubelskie, miasto o rodowodzie z XII w., szereg spichrzów, świadczących o bogactwie dawnych mieszkańców, miasto plenerów i artystów, ośrodek turystyczny i letniskowy, wąwozy lessowe, liczne zabytki architektury sakralnej i świeckiej od XIV–XIX w. Muzeum Sztuki Złotniczej.
27.
Puławy – Muzeum Regionalne PTTK
Puławy – woj. lubelskie, zespół pałacowo-parkowy, siedziba Instytutu Weterynarii, Uprawy, Nawożenie i Gleboznawstwa Geologicznego Nawozów Sztucznych. W XVIII w. rezydencja Adama i Izabeli Czartoryskich, twórców życia kulturalnego i politycznego zw. Polskimi Atenami, Muzeum Regionalne PTTK im. Izabeli ks. Czartoryskiej.
28.
Gołąb – muzeum rowerów
Gołąb Gołąb – późnorenesansowy domek loretański, prywatne Muzeum Nietypowych Rowerów Józefa Majewskiego.
29.
Dęblin
Dęblin – woj. lubelskie, twierdza z 1 poł. XIX w., siedziba Wyższej Oficerskiej Szkoły Sił Powietrznych.
30.
Kozienice – Muzeum Regionalne
Kozienice, Puszcza Kozienicka – woj. mazowieckie, stadnina koni, pałac króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
31.
Świerże Górne – elektrownia
Świerże Górne – elektrownia cieplna Kozienice.
32.
Magnuszew – kościół św. Jana Chrzciciela
Magnuszew – niegdyś miasto, miejsce walk w 1944 r. I Armii WP na tzw. przyczółku warecko-magnuszewskim, późnobarokowy kościół św. Jana Chrzciciela.
33.
Mniszew
Mniszew – skansen wojskowy, pomnik walk o przyczółek warecko-magnuszewski.
34.
Czersk – zamek
Góra Kalwaria – woj. mazowieckie, liczne budowle sakralne z XVII–XVIII w.; na trasie w odległości 3 km Czersk dawna siedziba książąt mazowieckich, zamek.
35.
Konstancin-Jeziorna – Centrum Handlowe „Stara Papiernia”
Konstancin-Jeziorna – woj. mazowieckie, uzdrowisko, letnisko, tężnie, willowa zabudowa Konstancina, Skolimowa, izba pamięci Stefana Żeromskiego.
36.
Warszawa-Wilanów – Muzeum Pałac
Wilanów – zespół pałacowo-parkowy Jana III Sobieskiego.
37.
Warszawa – Zamek Królewski
Warszawa – woj. mazowieckie, stolica Rzeczypospolitej Polskiej początek XVII w. Rozwijała się jako miasto szlacheckie, dwory i rezydencje otoczone parkami, budownictwo barokowe i klasycystyczne, duży ośrodek kultury, przemysłu, akademicki. Miejsce wielkich wydarzeń historycznych od XVI–XX w., Stare i Nowe Miasto wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
38.
Nowy Dwór Mazowiecki – Muzeum Kampanii Wrześniowej i Twierdzy Modlin
Nowy Dwór Mazowiecki – woj. mazowieckie, twierdza z pocz. XIX w., powstała z inicjatywy cesarza Napoleona Bonapartego. Muzeum Kampanii Wrześniowej i Twierdzy Modlin.
39.
Czerwińsk nad Wisłą – Muzeum Misyjne i Parafialne
Czerwińsk nad Wisłą – woj. mazowieckie, zespół klasztorny Salezjanów z XII w., zabudowanie klasztorne.
40.
Wyszogród – kościół św. Trójcy
Wyszogród – woj. mazowieckie, miasto o rodowodzie z XIV w., szereg budowli sakralnych i świeckich od XIV – XIX w., układ urbanistyczny z XVII–XIX w., przyczółki rozebranego drewnianego mostu przez Wisłę.
41.
Płock – katedra
Płock – woj. mazowieckie, stara osada na Mazowszu z VIII w., od XI w. siedziba biskupstwa, w XI–XII w. siedziba władców Polski, od XII w siedzibie książąt mazowieckich, bazylika katedralna z XI–XII w., zamek książęcy, liczne budowle sakralne, Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego (tzw. „Małachowianka”), katedra Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, ul. Kazimierza Wielkiego.
42.
Rokicie – kościół romański
Rokicie – pierwszy na Mazowszu kościół romański z cegły.
43.
Dobrzyń n. Wisłą – Muzeum Dobrzyńskie lub kościół Wniebowzięcia NMP
Dobrzyń n. Wisłą – woj. kujawsko-pomorskie, miasto z rodowodem XI w., pierwsza siedziba zakonu rycerskiego – krzyżaków, zalew włocławski, zespół klasztorny pofranciszkański: kościół Wniebowzięcia NMP, barokowy klasztor. Kościół Wniebowzięcia NMP lub Muzeum Dobrzyńskie.
44.
Włocławek – jedno z muzeów lub katedra NMP
Włocławek – woj. kujawsko-pomorskie, osada w X w., gród warowny w XI w., biskupstwo kujawskie od XII w., liczne kościoły z XIII–XVI w. – gotyckie i barokowe, zapora na Wiśle.
45.
Nieszawa – Muzeum Stanisława Noakowskiego
Nieszawa – miasto (Statuty Nieszawskie króla Kazimierza Jagiellończyka), przeprawa promowa przez Wisłę, muzeum i lapidarium, klasztor pofranciszkański.
46.
Ciechocinek – tężnia lub Muzeum – zabytkowa warzelnia soli
Ciechocinek – woj. kujawsko-pomorskie, największe polskie uzdrowisko nizinne, podstawowym środkiem leczniczym są solanki o temperaturze do 54 °C i lokalny klimat o małej ilości opadów, tężnie solankowe.
47.
Toruń Stare Miasto – ratusz
Toruń – miejsce ur. Mikołaja Kopernika i Samuela Lindego, lokowane zostało w XIII w., bogata historia miasta i regiony, liczne budowle sakralne i świeckie od XIII–XVII w. w stylu gotyku-baroku, twierdza pruska z XIX w., ośrodek kulturalny, akademicki i przemysłowy, miasto wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
48.
Ostromecko – pałac
Ostromecko – woj. kujawsko-pomorskie, zespół pałacowo-parkowy.
49.
Fordon – kościół parafialny św. Mikołaja
Bydgoszcz – woj. kujawsko-pomorskie, w XIII w. gród kasztelański od XIV w. miasto, od XV w. starostwo, od XX w. powiat i województwo, zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, duży ośrodek kulturalny i naukowy, szereg zakładów przemysłowych, miejsce pamięci narodowej w dzielnicy Fordon.
50.
Świecie – zamek
Świecie nad Wisłą u ujścia Wdy – woj. kujawsko-pomorskie, wzmiankowane w XII w., gród kasztelański w XIII w., miasto od XIV w., szereg budowli gotyckich z okresu średniowiecza na Starym i Nowym Mieście.
51.
Chełmno – Muzeum Ziemi Chełmińskiej
Chełmno – woj. kujawsko-pomorskie, jedno z najstarszych miast Polski o rodowodzie z XII–XIII w., zachowany średniowieczny układ przestrzenny z murami obronnymi i basztami, gotyckie budowle sakralne, renesansowy ratusz, domy mieszkalne z XVIII–XIX w.
52.
Grudziądz – muzeum
Grudziądz – woj. kujawsko-pomorskie, gród-strażnica państwa od X w., od XIII w siedzibie komturów, od XV w. siedziba starostów, odbywały się tu sejmiki generalne Prus Książęcych. Duży ośrodek przemysłowy w XX w., kulturalny i wojskowy, zachował się średniowieczny układ urbanistyczny, pruska twierdza z XVIII w. liczne budynki średniowieczne. Muzeum ul. Wodna.
53.
Nebrowo Wielkie – kościół
lub sołtys
Nebrowo Wielkie – vis-a-vis miasta Nowe, kościół MB Królowej Polski (XVIII w.).
54.
Kwidzyn – zamek
Kwidzyn – woj. pomorskie, miasto o rodowodzie z XIII w., liczne zabytki architektury świeckiej i sakralny od XIV–XIX w.
55.
Gniew – zamek
Gniew – woj. pomorskie, prawa miejskie od XIII w., dawna siedziba komturów krzyżackich, starostów gniewskich, dawna posiadłość rodziny Sobieskich, budowle sakralne i świeckie z XIII–XVI w. w stylu gotycko-renesansowo-barokowym.
56.
Pelplin – Muzeum Diecezjalne
Pelplin – woj. pomorskie, wieś o rodowodzie z X w., siedziba opactwa, liczne zabytki architektury sakralnej od gotyku do XIX w.
57.
Tczew – Muzeum Wisły
Tczew – woj. pomorskie, rodowód miasta z XII w., od XIII w. prawa miejskie, od XV w. siedziba starosty, po rozbiorach w zaborze pruskim, zabytki techniki z XIX w. – mosty na Wiśle, gotyckie budowle sakralne. Muzeum Wisły.
58.
Śluza Przegalińska lub Świbno
Przegalina – śluza na Martwej Wiśle, Świbno – miejscowość u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej, prom (Świbno-Mikoszewo).
59.
Sobieszewo – Izba Pamięci Wincentego Pola
Sobieszewo – woj. pomorskie, w obrębie miasta Gdańska, osada o rodowodzie z XV w., ośrodki wczasowe, letnisko, kąpielisko, plaże, Izba Pamięci Wincentego Pola.
60.
Gdańsk – Twierdza Wisłoujście
Gdańsk – Wisłoujście, woj. pomorskie, gotycka twierdza z XV w. nad Martwą Wisłą, wielokrotnie rozbudowywana w okresie renesansu (XVI w.), manieryzmu (XVII w.), baroku (XVIII w.), z szańcami zachodnimi i wschodnimi (XVII w.).