Centrum Rekreacyjno-Sportowe „Ukiel” (0,0 km) • Centrum Żeglarstwa Wodnego i Lodowego „Słoneczna Polana” (3,4 km) • Łupstych (7,6 km) • Gutkowo (10,5 km) • Likusy (13,3 km) • Olsztyńskie Centrum Kajakarstwa (15,5 km) • Centrum Rekreacyjno-Sportowe „Ukiel” (17,0 km)
Niedługa, lecz bardzo urokliwa i urozmaicona trasa prowadzi wzdłuż linii brzegowej największego olsztyńskiego jeziora. Po drodze znajduje się wiele miejsc do odpoczynku nad wodą, w tym atrakcyjnie zagospodarowane nabrzeże plaży miejskiej przy Centrum Rekreacyjno-Sportowym „Ukiel”.
Trasa rozpoczyna się przy plaży miejskiej CRS „Ukiel” i prowadzi w stronę kąpieliska. Drogą rowerową biegnącą wzdłuż ulicy Miłej objeżdżamy półwysep, a następnie skręcamy na ścieżkę rowerową, która prowadzi wzdłuż brzegu jeziora do Centrum Żeglarstwa Wodnego i Lodowego „Słoneczna Polana”. Jedziemy dalej lasem, utwardzonym szutrem i drogą gruntową, wzdłuż brzegu jeziora do wsi Łupstych. Po drodze mijamy m.in. zabytkową drewnianą chałupę oraz dawną szkołę. Po prawej stronie zlokalizowana jest niestrzeżona plaża. Następnie traktem rowerowym poprowadzonym wzdłuż ulicy Żurawiej docieramy do Gutkowa, osiedla Olsztyna. Warto zatrzymać się na chwilę, aby zwiedzić tutejszy kościół pw. św. Wawrzyńca. Niedaleko znajdują się jezioro Tyrsko i rezerwat Redykajny. Następnie jedziemy nad jezioro Ukiel w pobliżu kolejnej niestrzeżonej plaży. Drogą rowerową wzdłuż ulicy Bałtyckiej kierujemy się na południe, do ulicy Grabowej, a następnie ulicą Limbową do Olsztyńskiego Centrum Kajakarstwa. Stąd, najpierw pomostem, a później nadjeziorną promenadą prowadzącą wzdłuż ulicy Żeglarskiej, wracamy do plaży miejskiej, gdzie zamykamy pętlę.
Trasa o bardzo dobrej nawierzchni częściowo pokrywa się z wytyczonym szlakiem biegowym „Ukiel”, oznakowanym niebieskim symbolem biegacza. Prowadzi zarówno po pagórkowatym terenie leśnym, jak i płaskimi drogami asfaltowymi. Nieliczne strome podjazdy występują na odcinku wzdłuż południowej części jeziora. Większość trasy stanowią bezpieczne, wydzielone drogi rowerowe.
W Olsztynie są dwa dworce kolejowe (do trasy bliżej jest z dworca Olsztyn Zachodni) i sześć przystanków kolejowych (najbliżej trasy są: Jezioro Ukiel, Likusy, Redykajny, Gutkowo, Dajtki). Do plaży miejskiej CRS „Ukiel” można też wygodnie dojechać autobusami komunikacji miejskiej linii 307 (kursującej w wakacje), a także linii 107 i 113 (od strony ul. Sielskiej) oraz 101, 106, 111 i 127 (od strony ul. Bałtyckiej).
Jezioro Ukiel
Ukiel, zwany też potocznie Jeziorem Krzywym, ze względu na liczne zatoki i „pokrzywiony” kształt, to największe jezioro Olsztyna. Ma 412 ha powierzchni. Składa się z czterech basenów: północnego, zwanego Gutkowskim (pot. Zatoka Kopernika), środkowego, zwanego Przejmą (pot. Pacyfik), zachodniego, zwanego Łupstychem (pot. Łabędzia Szyja), oraz południowego, zwanego Olsztyńskim (pot. Zatoka Grunwaldzka). Linia brzegowa akwenu jest bardzo urozmaicona. Jezioro ma wysokie, przeważnie strome, miejscami zalesione brzegi, są też miejsca z dobrym dostępem do wody i z dzikimi plażami. Zbiornik stanowi letnie centrum rekreacyjne Olsztyna. Mało jest miast w Polsce z tak dużym akwenem o bardzo dobrze zagospodarowanych brzegach. W trzech miejscach nad jeziorem zlokalizowane są obiekty nowoczesnego kompleksu Centrum Rekreacyjno-Sportowego „Ukiel” ul. Kapitańska 23, 10-558 Olsztyn, tel. 89 527 12 03, crs@ukiel.olsztyn.eu, www.ukiel.olsztyn.eu . Jego główna część znajduje się przy ulicy Kapitańskiej. Tam mieszczą się m.in. budynek kapitanatu, wypożyczalnia sprzętu pływającego oraz trzy kąpieliska. Plażowicze mają do dyspozycji szatnie i prysznice, a także wiele atrakcji, wśród nich platformy wypoczynkowe, place zabaw, pomosty spacerowe i widokowe. To także główny punkt bazy sportowej. Miłośnicy aktywnego wypoczynku znajdą tu: 11 boisk do siatkówki plażowej, boisko do koszykówki, zespół boisk wielofunkcyjnych oraz skatepark (zimą snowpark). Na terenie obiektu działa również kilka lokali gastronomicznych. Druga część kompleksu – Olsztyńskie Centrum Kajakarstwa – znajduje się przy ulicy Olimpijskiej. Tutaj również działa wypożyczalnia sprzętu sportowego, a także siłownia z odnową biologiczną, są też dostępne dwa boiska i całoroczna hala do siatkówki plażowej. Trzeci obiekt należący do CRS „Ukiel” to Centrum Żeglarstwa Wodnego i Lodowego „Słoneczna Polana” przy ulicy Sielskiej. Poszczególne obiekty łączy rozbudowana sieć ścieżek pieszo-rowerowych.
Gutkowo
Z drogi prowadzącej przez to olsztyńskie osiedle, do niedawna podmiejską wieś, bardzo dobrze widać otoczony drzewami gotycki kościół pw. św. Wawrzyńca ul. Bałtycka 135, 11-041 Olsztyn . To drugi najstarszy kościół Olsztyna (po konkatedrze pw. św. Jakuba). Został zbudowany ok. 1400 r. Dolną, gotycką część wieży wzniesiono z kamieni polnych, górną wykonano z drewna. To na tę wieżę wszedł Napoleon, by obserwować rosyjskie wojska. Wewnątrz kościoła można obejrzeć odrestaurowane średniowieczne malowidła. Obok świątyni stoi pomnik poświęcony poległym w I wojnie światowej, otoczony 12 żeliwnymi krzyżami. Zbudowany z kamieni obelisk został zwieńczony krzyżem i ozdobiony czterema kulami ułożonymi na podstawie. Na tablicy widnieją nazwiska poległych mieszkańców okolicznych wsi.
Rezerwat przyrody Redykajny
Rezerwat torfowiskowy położony w Lesie Miejskim zajmuje powierzchnię ok. 10 ha. Jego teren podlega ochronie już od 1907 r. Ochroną został objęty obszar torfowiska przejściowego z fragmentami torfowisk wysokiego i niskiego. Rosną tu rośliny reliktowe, pochodzące z okresu polodowcowego, wśród nich: mchy torfowce, rosiczki, wełnianki, modrzewnica północna, bagno zwyczajne, borówka bagienna i turzyca strunowa. Z ciekawych zwierząt można tu zobaczyć jedynego w Polsce przedstawiciela płazów bezogonowych prowadzącego nadrzewny tryb życia, czyli rzekotkę drzewną.
Napoleon w Gutkowie
W 1807 r. Napoleon spędził około miesiąca na Warmii. Do Gutkowa przyjechał 3 lutego. Rosjanie byli wtedy w pobliskim Jonkowie. Rankiem następnego dnia wódz francuski wszedł na wieżę gotyckiego kościoła w Gutkowie, by obserwować wojska przeciwnika. Francuzi zaatakowali. Niestety przeciwnik wycofał się pod osłoną nocy i dopiero po rozpoczęciu natarcia Napoleon zorientował się, że jego wojska walczą z tylną strażą wycofującej się armii.
Mikołaj Kopernik w Olsztynie
Olsztyn należał dawniej do kapituły warmińskiej. W latach 1516–1521 (z przerwą na przełomie 1519 i 1520 r.) funkcję administratora jej dóbr pełnił Mikołaj Kopernik, który przez blisko pięć lat mieszkał w tym mieście. W czasie pobytu w olszyńskim zamku Kopernik zajmował się również astronomią. Pozostałością po jego pracy jest unikalna tablica astronomiczna, namalowana własnoręcznie przez najwybitniejszego polskiego astronoma na ścianie krużganka. Przy jej użyciu Kopernik analizował pozorny ruch Słońca na podstawie obserwacji promieni słonecznych w dniach poprzedzających równonoce wiosenną i jesienną oraz dniach następujących po nich. W Olsztynie jest więcej obiektów związanych z najbardziej znanym mieszkańcem miasta. Nieopodal zamku, przy Starym Mieście znajduje się Ławeczka Kopernika. Można na niej usiąść obok odlanej z brązu postaci astronoma i zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie. W parku po drugiej stronie zamku stoi pomnik Mikołaja Kopernika, odsłonięty w 1916 r. W 1973 r., z okazji jubileuszu 500. rocznicy urodzin Kopernika, w Olsztynie zostało otwarte planetarium, które funkcjonuje do dziś. Placówka jest wyposażona w nowoczesny, cyfrowy system projekcyjny. Nieopodal, w dawnej wieży ciśnień, mieści się obserwatorium astronomiczne.
