Podkarpackie Trasa 13 Śladami operacji dukielskiej

Na bazę tej wycieczki wybieramy niezwykle urokliwe, pełne zabytków miasteczko Dukla, często kojarzone z operacją dukielską – wielką ofensywą w czasie II wojny światowej o Przełęcz Dukielską. Rynek opuszczamy południo-wschodnim wylotem. Jedziemy 50 metrów na południe ul. Trakt Węgierski po czym skręcamy w prawo, w ul. Słowacką. Obok szkoły skręcamy w ul. Krasickiego i dojeżdżamy do ul. Jana Pawła II. Skręcamy w prawo. Stąd już jedziemy cały czas za znakami żółtego szlaku pieszego. Wyjeżdżamy z miasta, mając po lewej stronie malowniczy widok na Cergową. Przed nami dosyć długi podjazd, a następnie zjazd na przełęcz. Jedziemy dalej drogą asfaltową na południe. Do Olchowca towarzyszyć nam będzie zielony szlak rowerowy. We wsi znajduje się małe prywatne muzeum . Wracamy do doliny Wilszni i na rozwidleniu kierujemy się w lewo, do Polan. We wsi uwagę zwróci okazała murowana cerkiew greckokatolicka pw. św. Jana Złotoustego, obecnie kościół rzymskokatolicki. Jedziemy dalej za znakami żółtego szlaku rowerowego. Za ostatnimi zabudowaniami droga stopniowo pnie się w górę otwartymi polanami. Następnie zjeżdżamy do Myscowej i widocznej już z oddali zabytkowej murowanej cerkwi. Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo, i początkowo asfaltem, a dalej szutrową drogą mozolnie pniemy się długim – ponad 4-kilometrowym podjazdem na niewielką przełęcz, z której zjeżdżamy do Chyrowej. Skręcamy szosą w lewo, po paru metrach przed pensjonatem Pod Chyrową zjeżdżamy w dół i dalej wzdłuż potoku jedziemy w kierunku drewnianej cerkwi. Wracamy na główną drogę i głęboką doliną jedziemy na północ. Na skrzyżowaniu w Iwli skręcamy w prawo i boczną drogą wracamy do Dukli.

ATRAKCJE NA TRASIE:
Rynek w Dukli – w centrum miasta doskonale zachował się dawny układ urbanistyczny oraz ratusz zbudowany na początku XVII w., przebudowany w 2. połowie XIX w. Na elewacji znajdują się herby dawnych właścicieli miasta: Trąby – Jordanów (herb Dukli) i Poraj – Męcińskich. Obecnie w budynku ratusza znajdują się placówki handlowe.
Kościół farny pw. św. Marii Magdaleny z XVIII w., późnobarokowy, z wystrojem wnętrza w stylu rokoko, jest najcenniejszym zabytkiem Dukli, i jednym z trzech tego typu zabytków w Europie. Osobliwością architektoniczną są eliptyczne kaplice boczne. W prawej kaplicy znajduje się zabytkowy sarkofag Marii Mniszchowej – fundatorki świątyni.
Muzeum Historyczne – Zespół Pałacu Mniszchów – przed pałacem mieści się stała plenerowa ekspozycja broni ciężkiej z okresu ostatniej wojny, a w budynku wystawy poświęcone bitwom, jakie rozegrały się w okolicach miasteczka (w tym największej kampanii górskiej II wojny światowej – bitwie o Przełęcz Dukielską). Muzeum urządza wystawy archeologiczne, malarstwa, grafiki itp.
Muzeum w Olchowcu – prywatne muzeum urządzone w jednej z chałup łemkowskich. Zgromadzono w nim zbiory pamiątek łemkowskich i huculskich, w tym: stroje, modele cerkiewek, sprzęty gospodarstwa domowego, zbiory bibliograficzne na temat Łemkowszczyzny i Huculszczyzny, a także zbiory militariów, będące pozostałościami bitwy dukielskiej. Zwiedzanie po uzgodnieniu z gospodarzem.
Cerkiew greckokatolicka pw. Opieki Matki Boskiej w Chyrowej – obecnie kościół rzymskokatolicki; świątynię wzniesiono w 1780 r. Najstarszą jej częścią jest murowane prezbiterium i zakrystia – prawdopodobnie dawna kaplica z początku XVIII w. Cerkiew była gruntownie remontowana w 1932 r. i w latach 90. XX w. Jeszcze przed II wojną światową świątynia stanowiła cel licznych pielgrzymek, zwłaszcza z terenów Słowacji. Dążyły one do cudownego obrazu Matki Boskiej, który podobno niegdyś – w niepojęty sposób – przywędrował tu z Węgier.