Jaworzno - Szyb Franciszek

Ruda Śląska jest dużym, przemysłowym miastem, położonym w centralnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. W obecnym kształcie powstała w 1959 roku z połączenia dwóch miast: Rudy i Nowego Bytomia. Jednak Rudę Śląską współtworzy jeszcze kilka, często starych, miejscowości. „Kariera” przemysłowa Rudy Śląskiej rozpoczęła się już w połowie XVIII wieku. Na terenie obecnej dzielnicy Ruda funkcjonowała duża kuźnica żelaza, a w 1752 roku odnotowana została również działalność prymitywnej, najpewniej odkrywkowej, kopalni węgla kamiennego. W 1770 roku nowi właściciele rudzkich dóbr, możny ród von Ballestremów, przemianowali kopalnię na Zakład Górniczy „Brandenburg”, który miał działać (zmieniając kilka razy nazwę) przez następne blisko 220 lat. W ostatnich dziesięcioleciach kopalnia znana była jako KWK „Wawel”, a jej kres nastąpił w 1997 roku.
Na szczęście na terenie Rudy Śląskiej do dziś zachowały się interesujące pamiątki po dawnej kopalni. Najbardziej znany jest szyb „Mikołaj” z udostępnioną do zwiedzania maszynownią, w której zobaczymy m.in. potężną, zabytkową maszynę wyciągową. Mniej popularny jest mocno zdewastowany teren dawnego szybu „Franciszek”, który znajdziemy nieco na wschód od rudzkiej stacji kolejowej, przy ul. Konopnickiej. Szyb "Franciszek" powstał już w połowie XIX wieku, natomiast do naszych czasów przetrwało kilka ceglanych budynków z końca tegoż stulecia oraz stalowa wieża wyciągowa. Najciekawiej prezentuje się gmach remizy straży pożarnej, zwieńczony efektowną wieżą z blankami; warto zwrócić także uwagę na maszynownię. Wszystkie obiekty wzniesiono nawiązując stylistycznie do architektury romańskiej i gotyckiej.