Dolina Śmierci na Słowacji

Całodzienna wycieczka motocyklowa wiodąca przez woj. małopolskie i podkarpackie oraz północną Słowację. Jadąc tą trasą można podziwiać niezwykłe piękno drewnianych cerkwi i kościołów, rozrzuconych licznie po wsiach podkarpacia.
Pośród pagórków Pogórza Ondawskiego nad potokiem KapiÅ¡ovka znajduje się Dolina Śmierci (Údolie smrti). Pod koniec II wojny światowej odbyła się tutaj największa bitwa czołgów w operacji karpackiej. Na polach między wioskami Nižna Písaná, Kružlová i KapiÅ¡ová do dziś leżą liczne wraki czołgów i ciężarówek.

Trasę, którą proponuję można połączyć terminowo przynajmniej z dwoma ciekawymi wydarzeniami, jakie mają miejsce w Zdyni koło Gorlic. To Łemkowska Watra i Międzynarodowy Zlot Motocyklowy. To dwie zupełnie odmienne od siebie imprezy.

Na trasie zaznaczyłem kilka cerkwi. Na szczególną uwagę zasługuję piękna drewniana w Rzepedzi czy jedna z najstarszych w Polsce w skansenie w Sanoku. Szlakiem tej architektury warto wybrać się w lipcu i ukoronować zwiedzanie greckokatolickich świątyń udając się na Łemkowską Watrę. Łemkowskie święto w Zdyni jest jedną z największych międzynarodowych imprez kulturalnych województwa małopolskiego. Co roku w lipcu przyjeżdża tu kilka tysięcy Łemków (z Kanady, Ukrainy, Austrii, Słowacji, Chorwacji, USA, Serbii i oczywiście z Polski). Impreza trwa trzy dni. Watrze towarzyszą koncerty muzyki najczęściej ludowej i folkowej, ale również rockowej czy jazzowej. Festiwal przybliża kulturę Łemków poprzez pokazy tradycyjnych rzemiosł, liczne wystawy a także konkursy o tematyce ściśle powiązanej z historią tej grupy etnicznej. To wspaniała okazja do zapoznania się z kulturą społeczności Łemków. Na trzy dni można przenieść się w zupełnie inny, bardzo ciekawy świat tradycji. Niestety w ostatnich latach również tutaj wkrada się komercja; już na kramach z wyszywanymi koszulami możemy też zobaczyć koszulki z rockowymi zespołami itd. Miejmy nadzieję, że ten wspaniały klimat nie ulegnie z czasem degradacji. Pisząc o koszulkach trudno nie wspomnieć o noszonych przez Łemków na festiwalu przedstawiających butelkę „kropki” z podpisem „Absolut Lemko.” Scena i jej okolice, to nie jedyne miejsce zabawy, najwięcej ciekawostek kryję się przy namiotach. Tam życie towarzyskie kwitnie. I to tam możemy wyczuć charakterystyczny zapach eteru. Łemkowie nazywają skroplony eter – „kropki”:). Jest to temat żartów i rzucanych wyzwań. Wypicie tego napoju alkoholowego wymaga, bowiem niemałej odwagi. Ale wśród Łemków możemy spotkać niejednego śmiałka.

Zupełnie inny charakter ma zlot motocyklistów. Zwykle odbywa się w ostatni weekend sierpnia. Zjeżdża się tu dużo ciekawych maszyn z całej Polski. Parada do Ujścia Gorlickiego, i jej brzmienie, jest imponujące:) Ten weekend obfituje w różnorodne atrakcje: koncerty, motocyklowe konkurencje – pchanie beczki z piwem czy palenie gumy. Te bardzo specyficzne zabawy zwykle rozumieją tylko motocykliści i chętnie w tych konkurencjach uczestniczą, wspaniale się przy tym bawiąc. Wracając do Krakowa prawie każdego „zlotowca” zainteresuje dłuższa droga do domu przez Słowację. Kierujemy się na Zborov. Dla zainteresowanych do zwiedzenia ruiny zamku. Następnie jedziemy drogą 77 do Svidnika gdzie znajduje się muzeum militarne i skansen pojazdów wojskowych. W Svidniku skręcamy w lewo (E371) by dotrzeć do Doliny Śmierci. Na polach leżą liczne wraki czołgów i ciężarówek. Na każdy z nich można wejść a dostępność ich sprawia, że historia II wojny światowej staje się bardziej rzeczywista. Powrót do Krakowa proponuję przez Sanok, ale można też skrócić trasę przez Duklę.