Szlak Partyzantów II Zgrupowania AK obwodu Dębica

Dodano 12 listopada 2012 przez rysowanie
  • Opis
  • Mapa
  • Punkty

Kod trasy

15679
Pobierz trasę w aplikacji
Wpisz kod w wyszukiwarce

Informacje

91656
Pinkt Miecza
Miejsce to upamiętnia najsłynniejszą akcję dywersyjną przeprowadzoną w czasie "Burzy" w Obwodzie Dębica. 12 sierpnia 1944 r. oddział niemiecki w sile batalionu przystąpił do pacyfikacji mieszkańców Braciejowej i Gumnisk. Na pomoc bezbronnej ludności wyruszyła z lasów grupa dywersyjna Władysława Strumskiego pod dowództwem kpt. Józefa Lutaka „Dyzmy”. Dynamicznie przeprowadzona akcja zakończyła się spektakularnym sukcesem. Niemcy pomimo kilkukrotnej przewagi liczebnej, musieli ratować się ucieczką. W czasie tych działań zginął żołnierz oddziału dyspozycyjnego, Stanisław Mroczka ps. „Miecz”. Krzyż w Gumniskach upamiętnia brawurową akcję żołnierzy dębickiej dywersji, a punkt ten kończy trasę Szlaku Partyzanckiego.
91657
Kałużówka
Polana Kałużówka jest centralnym punktem Szlaku Partyzanckiego. Tu miała miejsce dwudniowa bitwa żołnierzy II Zgrupowania z oddziałami niemieckimi. Przez cały dzień 23 sierpnia Niemcy prowadzili silny ostrzał artylerysjki skierowany na stanowiska AK na Kałużówce. Rankiem następnego dnia przystąpili do głównego uderzenia oddziałami piechoty na wzgórze (426 m.n.p.m.), gdzie skoncentrowali się partyzanci. Żołnierze II Zgrupowania cofali się stopniowo w głąb lasu, by kilkakrotnie przejść do kontrnatarcia. Kiedy śmiertelnie ranny został dowódca niemiecki w randze majora, Niemcy rozpoczęli ewakuację z rejonu Kałużówki. Swoje obozowisko opuścili także żołnierze II Zgrupowania. Walki na Kałużówce całkowicie ustały około godziny 19. Pomnik na polanie (zbudowany w 1984 r.) upamiętnia wszystkich żołnierzy II Zgrupowania Obwodu Dębica, którzy polegli w okresie akcji "Burza".
91658
Krzyż Jabłonowskiego
Bitwa na Kałużówce zakończyła się wycofaniem oddziałów niemieckich oraz żołnierzy II Zgrupowania, którzy przez całą noc z 24/25 sierpnia próbowali wydostać się z lasu, który już wtedy był szczelnie zamknięty przez pierścień oddziałów niemieckich. Jak się okazało front niemiecko-sowiecki zatrzymał się na linii Wisłoki na okres blisko pół roku (do stycznia 1945 r.). Rano 25 sierpnia w czasie pokonywania drogi Braciejowa-Południk zgrupowanie natrafiło na niemieckie stanowisko ogniowe w skutek czego poległo dwóch żołnierzy: Andrzej Jabłonowski „Śmigło” oraz transportowany przez niego Tadeusz Ciszek „Jahura”, który jako ciężko ranny w boju na Kałużówce, nie mógł poruszać się o własnych siłach.
91659
Jar
Po bitwie na Kałużówce zgrupowanie przeniosło się do wąwozu w miejscu zwanym przez miejscowych Pieczowiskami. Tu zmarł z wycieńczenia, ranny w boju na Kałużówce strz. Bronisław Zima „Taras”. Miejsce to obrazuje dramat oraz bezsilność całego zgrupowania po bitwie na Kałużówce. Bez jedzenia, dachu nad głową oraz pod psychiczną presją niemieckiej obławy, partyzanci (często ranni i wymagający opieki medycznej) kryli się w jarze przez kilka dni, po czym wyruszyli ostrożnie w kierunku lasów Jaworza. 29 sierpnia nastąpiło pierwsze, częściowe rozwiązanie oddziałów AK, natomiast ostatni żołnierze opuścili lasy dopiero na przełomie października i listopada 1944 roku. W tym czasie II Zgrupowanie poniosło najdotkliwsze straty - blisko 50 zabitych, wielu rannych.
91660
Klabachówka
Po wyjściu z berdechowskiego lasu szlak wiedzie piękną polną drogą w kierunku Południka. Wokół nas roztacza się niesamowita panorama łąk i pól. Dochodzimy do miejsca w którym niegdyś mieściła się gajówka Władysława Klabachy, miejsce spotkań łączników i magazyn broni. Z uwagi na zagrożenie dekonspiracją leśniczówki na Berdechu, dowództwo zdecydowało się przenieść na krótki czas, sztab II Zgrupowania do gajówki Władysława Klabachy na Południku. Obecnie po zabudowaniach gajówki nie ma już śladu, wokół znajdują się tylko dzikie drzewa, niektóre zapewne pamiętają jeszcze tamte dni. Szlak tymczasem zanurza się w las w kierunku jaru.
91661
Berdech
W tym miejscu rozpoczyna się drugi etap naszego szlaku. Na terenie leśniczówki, 28 lipca 1944 r., miała miejsce koncentracja oddziałów II Zgrupowania AK Obwodu Dębica do akcji "Burza". W tym czasie - pisał Antoni Stańko, leśnictwo zamieniło się w warowny obóz. Rozstawione posterunki i lotne patrole broniły obcym dostępu. Budynki i dziedziniec pełne były broni i oporządzenia, materiałów wojskowych, żywności... Dziś na Berdechu znajduje się nowa leśniczówka, która chętnie gości weteranów Armii Krajowej oraz młodzież.
91662
Szkoła
Wędrówkę Szlakiem Partyzanckim rozpoczynamy przed szkołą w Gumniskach. Tu w czasie II wojny światowej mieściła się siedziba komendy Obwodu ZWZ-AK Dębica krypt. "Dziekania", "Deser". Położenie oraz warunki terenowe, a zwłaszcza patriotyzm mieszkańców Gumnisk i Braciejowej, stwarzały dobre warunki do działalności konspiracyjnej. Komendantem Obwodu od 1940 r., był kierownik szkoły w Gumniskach, Adam Lazarowicz ps. "Klarma". W szkole odbywały się więc odprawy dowódcze, szkolenia, egzaminy podchorążych oraz kursy tajnego nauczania.
Od kilku lat szkoła gromadzi zdjęcia oraz pamiątki związane z walkami II Zgrupowania AK Obwodu Dębica. Zbiory przechowywane są w szkolnej Izbie Pamięci.
91663
Cmentarz
Na cmentarzu w Gumniskach podczas okupacji znajdował się ukryty magazyn broni. Dziś w tym miejscu, pośrodku cmentarza znajduje się grobowiec poległych w czasie akcji "Burza" partyzantów Armii Krajowej, których ciała ekshumowano tutaj po wojnie. Na cmentarzu warto poświęcoć czas mna chwilę zadumy przy pięknej drewnianej kapliczce katyńskiej, wykonanej przez miejscowego rzeźbiarza, Stanisława Nylca.
91664
Kościół
W sąsiadującym ze szkołą kościele parafialnym pw. św. Mikołaja, tętniło życie duchowe i patriotyczne mieszkańców Braciejowej i Gumnisk. W czasie wojny tutejsci księża włączali się w pracę konspiracyjną. Udostępniali plebanię i zabudowania gospodarcze do przechowywania sprzętu wojskowego, ważnych dokumentów i map. Tutejszy wikary, ks. ppor. Stanisław Bartosz "Mieczyk", był kapelanem Obwodu AK Dębica. W czasie akcji "Burza" towarzyszył żołnierzom w najcięższych momentach walk. Udzielał sakramentów i podtrzymywał morale w oddziałach. Drewniany budynek starego kościoła spłonął w czasie działań frontowych. W jego miejscu stoi dziś nowa dzwonnica, a obecna parafia pw. Wniebowzięcia NMP, troszczy się o pamięć poległych obrońców ziemi dębickiej.
91665
Zborżilówka
Punkt ten znajduje się w Gołęczynie, poza znakowaną trasą szlaku. W czasie wojny znajdowały się tutaj zabudowania leśniczówki Stanisława Zborżila „Sosny”. Tam stacjonował sztab III Zgrupowania AK Obwodu Dębica. Rankiem, 20 sierpnia 1944 r. zabudowania Zborżilówki zostały otoczone przez duży oddział niemiecki. Wywiązała się walka w czasie której zginęło wielu żołnierzy III Zgrupowania. Śmiertelnie raniony został także kpt. Józef Lutak „Dyzma”, oficer dywersji Inspektoratu AK Rzeszów, uważany za najdzielniejszego partyzanta na Rzeszowszczyźnie. Jego pogrzeb, z honorami wojskowymi, odbył się dwa dni później na Kałużówce.
Dokladny opis trasy w waypointach. Trasa opracowana na bazie - http://szlakpartyzancki.cliner.pl/punkty.html. "...za moja i wasza ojczyzne..."

Na tej trasie przyda Ci się mapa dostępna w naszej aplikacji

Mapa Pogórze Strzyżowskie. Okolice Jasła i Krosna
Pogórze Strzyżowskie. Okolice Jasła i Krosna - mapa turystyczna w aplikacji Traseo

Mapa okolic Jasła i Krosna obejmuje obszar wchodzący w skład Pogórza Karpackiego. Zasięg mapy wyznaczają: Pilzno i Skołyszyn na zachodzie, Dębica i Sędziszów Małopolski na północy, Czudec i Besko na wschodzie oraz Dukla i Rymanów na południu....

Wasza ocena: 3.7 (3 głosy)

Skomentuj

Zaloguj się, aby komentować i oceniać trasy
damarcus77
7 stycznia 2013 damarcus77 napisał:
Zobaczymy latem .Moze cos sie ruszy na PKP i bedzie wiecej pociagów..w co wątpie .
boulinek11
2 stycznia 2013 boulinek11 napisał:
W debicy nie jest z tym latwo. Znam kilka punktow typu hotel lord, zaulek, ale do najtanszych one nie naleza.
damarcus77
19 grudnia 2012 damarcus77 napisał:
No własnie . A przesiadki z rowerem to nie taka prosta sprawa . Ale może w lecie zawitam tam jakos . Trzeba tylko poszukac jakiegos pokoju na noc .
boulinek11
17 grudnia 2012 boulinek11 napisał:
Trzeba by bylo przez rzeszow pociagiem do debicy
damarcus77
17 grudnia 2012 damarcus77 napisał:
Hmm..szkoda ze chyba nie jedzi pociag do Debicy bo chetnie bym taka trase przebył .
januszek_44
12 listopada 2012 januszek_44 napisał:
Ciekawy sposób sporządzania opisu. Ciekawa trasa.
boulinek11
12 listopada 2012 boulinek11 napisał:
Trasa bliżej historii niż turystyce. Chwala ludziom, którzy dbają o naszą historię.
Rowerem po Roztoczu
Aplikacja Traseo
Moja mapa 0