Śladami Żydów Małopolskich

Szlak Śladami Żydów Małopolskich to trasa samochodowa, prowadząca od krakowskiego Kazimierza przez Tarnów, Dąbrowę Tarnowską, Bobową, Nowy Sącz, Nowy Wiśnicz, Bochnię aż do Oświęcimia.

Szlak przybliża dziedzictwo kultury żydowskiej w Małopolsce.

Miejscowości i obiekty na szlaku Śladami Żydów Małopolskich:
- Kraków (Kazimierz),
- Dąbrowa Tarnowska (ruiny synagogi, cmentarz). Synagogę zbudowano w latach 1855-1860 według projektu architekta i inżyniera Abrahama Goldsteina. Podczas I wojny światowej synagoga uległa zniszczeniu, jednak na początku lat 20. odnowiono ją. W latach 1936-1937 przeprowadzono remont. Nieopodal synagogi, po przeciwnej stronie ulicy, znajduje się kirkut – żydowski cmentarz z ocalałymi, kamiennymi nagrobkami (macewami). Miejscem, które warto odwiedzić w Dąbrowie, jest dawny dom modlitwy przy ulicy Daszyńskiego, gdzie obecnie mieści się Izba Pamięci Żydów.
- Tarnów (synagoga, łaźnia, cmentarz, pomnik I Transportu Więźniów do Oświęcimia, budynki Żydowskiego Towarzystwa Kredytowego, Szkoły Talmud Tora, Szkoły Jawne, Szkoły Stowarzyszenia Safa Berusa).
- Bobowa (synagogai cmentarz). Pierwszą murowaną bożnicę w Bobowej wzniesiono przed 1756 r. Dzisiejszy wygląd synagogi jest skutkiem odbudowy po pożarze w 1889 r. W czasie okupacji zdewastowana, po II wojnie została zaadaptowana na warsztaty tkackie miejscowej szkoły. Opuszczona w 1993 r. synagoga została po kilku latach gruntownie wyremontowana. Synagoga składa się z wysokiej sali modlitw oraz prostokątnej przybudówki od strony zachodniej, z otwartą galeryjką na słupach.
- Nowy Sącz (muzeum – synagoga, kirkut).
- Nowy Wiśnicz (kirkut).
- Bochnia (judaica w muzeum, kirkut).
Na kolekcję judaików w bocheńskim muzeum składają się zarówno obiekty synagogalne, jak i przedmioty związane z rytuałami domowymi. Tora, rimonim, jad, szofar, lampki chanukowe, klamra zakładana w Jom Kipur, puszka na etrog, besamin, kubek kiduszowy, serwetka szabatowa. Interesującym obiektem jest pieczęć bocheńskiego rabina Szyi Halbertama oraz znalezione na terenie dawnego getta nakrycie głowy – streimel. Kolekcję judaików tworzą również książki hebrajskie i w jidysz oraz dokumenty dotyczące Żydów bocheńskich z XIX i XX wieku, w tym również dokumenty z okresu okupacji hitlerowskiej. Elementem uzupełniającym bocheńskie judaika jest ikonografia – obrazy miejscowych malarzy oraz zbiór fotografii pokazujących lokalną społeczność żydowską sprzed 1939 r.
(Cytat za: oficjalną stroną Muzeum im. S. Fischera w Bochni)
- Oświęcim (obóz zagłady).
Szlak Śladami Żydów Małopolskich mógłby się stać ciekawą ofertą turystyczną skierowaną nie tylko do turystów indywidualnych, ale też propozycją dla grup szkolnych, które w ramach zajęć dotyczących zagadnień mniejszości narodowych i etnicznych oraz poznawania historii Małopolski, mogłyby skorzystać z kompleksowej oferty pokazującej żydowskie dziedzictwo w regionie nie tylko przez pryzmat obozu zagłady w Oświęcimiu.

Opracowanie: Karolina Fidyk
MATERIAŁ POCHODZI Z SERWISU SZLAKI MAŁOPOLSKI (szlakimalopolski.pl).