Śladami fortów, Mennonitów i opuszczonych wsi

Wycieczka dość długa, ale tez bardzo ciekawa, po drodze zwiedzaliśmy opuszczone domy we wsi Wilków, Zbór Luterański i cmentarz w Secyminie Nowym oraz Fort V we wsi Dębina.

Mało kto dziś pamięta, że Mennonici, osadnicy holenderscy, zasiedlili w XVIII wieku nadwiślańskie tereny Mazowsza. Po ich obecności nie zostało wiele – kilka cmentarzy, zbory i drewniane chałupy. Do odkrycia.

Przy głównej drodze przebiegającej przez Secymin Nowy, za sanktuarium MB Leśnej znajduje się najlepiej zachowany cmentarz mennonicki. Kilkanaście ponad dwumetrowych krzyży dzielnie strzeże pamięci po Olędrach. Najstarsze pochodzą z 2 połowy XIX wieku. Co ciekawe – nagrobki mają napisy z dwóch stron i bardzo charakterystyczne dekoracje w postaci obramień tablic z „wałków”.

Przy drodze wiodącej do rzeki stoi drewniany zbór luterański, zbudowany przez kolonistów, wyznawców kościoła ewangelicko-augsburskiego w 1923 roku, a obecnie służący parafii rzymskokatolickiej.

Jest to kościół zbudowany na planie prostokąta, jednoprzestrzenny o konstrukcji słupowo-ryglowej z węgłami łączonymi w rybi ogon. Posiada dwuspadowy dach, który pokryty jest blachą.

Wyposażenie pochodzi z czasu wybudowania kaplicy. Zbór ewangelicko-augsburski stanowi ważne świadectwo historii i kultury osadnictwa ewangelickiego na tych terenach.

Fort V ("Dębina") - to jeden z fortów Twierdzy Modlin, wzniesiony w ramach budowy pierwszego pierścienia fortów w latach osiemdziesiątych XIX wieku, w okresie późniejszym zmodernizowany.

Fort znajduje się we wsi Dębina. Podstawę dla jego projektu stanowił wzorcowy fort "F1879". Podobnie jak inne obiekty twierdzy, fort przeszedł wielokrotne modernizacje: w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku i w przededniu pierwszej wojny światowej. Ostatnia modernizacja nie została doprowadzona do końca; nie ukończono między innymi potężnej kaponiery przeciwskarpowej i nie zamontowano pancerzy na wale głównym. Fort posiadał betonowe koszary połączone poternami z wyjściem na wał oraz kaponierami: czołową i półkaponierami barkowymi.

Fort nie znajdował się na kierunku niemieckiego uderzenia w 1915 roku. Wycofujące się wojska rosyjskie, wysadziły część obiektów.